Publicatie: 28 november 2025  

Clair Obscur: Expedition 33 is een game van onwaarschijnlijke schoonheid. Wat velen het beste spel van 2025 noemen, zou zo maar eens een van de beste games ooit gemaakt kunnen zijn. Zelden weet een game je zo te raken, zo te boeien, op zo veel verschillende vlakken. Clair Obscur: Expedition 33 is bekend, vernieuwend, vertrouwd, ontroerend, intrigerend, en op een bepaald deel gruwelijk stom. Maar zelf met dat laatste in het achterhoofd is deze game een waanzinnig indrukwekkend kunstwerk dat je echt niet mag missen.

Weinig games trekken je zo snel in hun wereld als Clair Obscur: Expedition 33. Zodra je de beschikking krijgt over Gustav, bevind je jezelf in een ontzettend belangrijk moment voor de vrij letterlijk verscheurde stad Lumière. Er is namelijk iets aan de gang dat de 'Gommage' wordt genoemd: een jaarlijks terugkerend moment waarbij de maximumleeftijd van alle inwoners wordt verlaagd met een jaar. Degenen die deze maximumleeftijd overschrijden, lossen op in een wolk van stof en bloemblaadjes. De schuldige voor dit gruwelijke evenement? The Paintress. Elk jaar wordt er weer een expeditie op uit gestuurd om haar terreur te beëindigen, en elk jaar mislukt het.

Fijne intro

Wat deze introductie zo goed maakt, is dat het tegelijkertijd het grote verhaal introduceert, maar ook veel tijd neemt om juist kleine verhalen te vertellen. Daarbij wordt net genoeg verteld om de strekking te begrijpen, en de situaties je hongerig maken naar meer. Een jong gezin waarvan een van de ouders zo dadelijk 'te oud' zal zijn en ze nu hartverscheurend afscheid moeten nemen, een stukgelopen relatie met twee geliefden die beiden niet zo goed weten of het wel terecht was, twijfels over het nut van al die expedities waarbij al die mensen doodgaan, anderen die roepen dat de Gommage een straf is van een god.

Al die verhalen worden heel mooi, respectvol en realistisch gebracht. Niet in de laatste plaats door de fenomenale voice acting in de game. Of het nu een van de hoofdrolspelers is, of een willekeurige NPC ergens in een hoekje: allemaal zijn ze voorzien van met emotie doorspekte stemmen. Maar ook het uiterlijk valt direct op. Voor een wat kleinere studio met diens eerste game, zien al die gezichten en uiterlijkheden er wel heel bijzonder mooi uit, zeg! De emotie druipt van de gezichten en de animaties zijn soepel en levensecht. Dit is niet zomaar een proloog van een game: Lumière voelt als een echte stad met diens bijzondere inwoners en in al zijn vreemde glorie.

Wonderland

De stad waar je begint ziet er eigenlijk vrij normaal uit, als een soort begin twintigste eeuws Parijs, maar voelt toch ook ergens aan als een omgeving van Alice in Wonderland: het klopt, maar toch ook een beetje niet. Dat gevoel wordt later alleen nog maar sterker, als je geïntroduceerd wordt met je expeditieleden, en per boot vertrekt naar de Monolith: daar huist de Paintress. De voorgaande expedities liepen allemaal niet goed af, en ook nummertje 33 lijkt niet heel succesvol. De tegenstand is namelijk fors: de Paintress is niet zomaar te bereiken.

Er moet dus een heel hoop geknokt worden, maar gelukkig is dat knokken een audiovisueel- en gameplay-technisch feestje. Clair Obscur: Expedition 33 is in de basis een RPG waarbij jij en je vijand beurtelings aanvallen, een beetje zoals jrpg's als Final Fantasy. Let wel: we hebben het hier alleen over de basis. Want deze game gooit behoorlijk wat elementen over die basis heen, waardoor het enerzijds bekend en vertrouwd, en anderzijds ook erg fris en vernieuwend aanvoelt. Elk van je expeditieleden heeft namelijk zo zijn of haar eigen manier van knokken. Uiteraard kunnen ze allemaal een goede mep uitdelen, maar de manier waarop die mep tot stand komt kan flink verschillen.

Zo is er een karakter waarbij je naar mate je later klappen uitdeelt maar niet incasseert, je steeds meer schade uitdeel. Je krijgt dan een soort tijdelijke ranking zoals in een game als Devil May Cry. Een ander werkt juist met vechtstanden waarbij bepaalde aanvallen meer schade of andere effecten krijgen wanneer je worden uitgevoerd vanuit een bepaalde stand. Weer een ander werkt met een soort draaiend rad, of met speciale kristallen die je verdient met aanvallen en weer voor specifieke andere aanvallen kunt inzetten.

Al met al is er een enorme diversiteit, en daar kleeft ook een klein nadeeltje aan: het is best wel complex. Zo is er ook een personage die ik volledig links heb laten liggen omdat ik diens manier van aanvallen totaal niet begreep. Het is fijn dat de game zo divers is, maar je kunt je soms afvragen of alle diepgang ook een verbetering is. Los van deze unieke strategieën, is er meer. Zo kun je gebruik maken van 'Free Aim' waarbij je jouw aanvalspunten kunt inzetten om een klein schot te lossen, voordat je jouw 'normale' aanval inzet. Dat kan bijzonder handig zijn om zwakke punten van de vijand te raken, of een bepaald effect te bereiken dat je weer kunt gebruiken in je reguliere aanval.

Zo kun je bijvoorbeeld eerst de schilden van je vijand wegknallen, alvorens je diegene in de fik steekt. Is de vijand aan de beurt, dan moet je ook aan de bak. De aanvallen van de vijand incasseren is een optie, maar wel eentje waardoor je vrij snel de pijp uit gaat. Clair Obscur: Expedition 33 is namelijk geen gemakkelijke game op de standaard moeilijkheidsgraad. Vijanden doen veel schade, en jij kan niet zoveel hebben.

Gelukkig heb je twee opties om schade te vermijden: je kunt ontwijken en je kunt pareren. Dat eerste is misschien makkelijker, maar dat tweede levert een mooie tegenaanval op, die je goed kan gebruiken. Beide opties zijn wel lastig want vijanden gebruiken soms vreemde aanvallen waarbij moeilijk te voorspellen is wanneer je jouw pareer of ontwijk beweging moet inzetten. Clair Obscur: Expedition 33 is dan wel een turnbased RPG; het voelt soms meer als een actie-rpg omdat je zo veel bezig bent tijdens gevechten.

Meer dan toffe gevechten...

Die gevechten zitten dus wel goed, maar Clair Obscur: Expedition 33 heeft zo veel meer te bieden. Te beginnen bij het uiterlijk: waanzinnig mooi. Nee, het is geen technisch hoogstandje dat het nieuwste van het nieuwste biedt op grafisch vlak. Wat het wel is, is een ontzettend sfeervolle, creatieve, en bijzondere sprookjeswereld in Franse stijl. Het voelt oprecht alsof je in een soort Alice in Wonderland-wereld met een Franse saus loopt. Dat geldt niet alleen voor de architectuur, maar ook voor de wezens die je tegenkomt.

Je avontuur begint in het met mensen bevolkte Lumière, maar als snel ben je een minderheid in een wereld vol rare trollen, wonderlijke lappenpoppen en tot figuren omgeturnde schilders attributen. Allemaal zijn ze vreemd, raar en onderdeel van een heel mooi groter geheel. Datzelfde geldt voor de omgevingen die ontzettend divers zijn, zoals qua kleurstelling als thema. Zo loop je soms op de bodem van de zee vol rare zeemonsters, ankers en vissen, om vervolgens binnen twee minuten op de top van een grote besneeuwde berg te staan. Het is allemaal raar, vreemd en het past allemaal perfect bij elkaar. Clair Obscur: Expedition 33 heeft oprecht een unieke wereld. Alles draait om de Paintress en kunst, maar dat is geen belemmering, maar een uiterst succesvol afgerond uitdaging geweest voor ontwikkelaar Sandfall.

De soundtrack die al deze bijzondere wereld omlijst is om van te houden. Letterlijk. Deze bundel aan muziekstukken is zo waanzinnig mooi, zo passend bij alle onderdelen, en zo bijzonder sfeervol dat het ook met gemak je vaste playlistjes in kan schuiven. De kern is de sfeervolle meer klassiek klinkende stukken die je al omver blazen als je enkel nog maar in het hoofdmenu bent aanbeland. Maar de soundtrack biedt meer dan prachtige dromerige stukken. Er is stampende EDM te vinden, catchy deuntjes, lekkere meezingers en zelfs her en der wat rock.

Al die audiovisuele pracht en praal is belangrijk, maar het verhaal is minstens zo belangrijk om een mooie complete ervaring te bieden. De inleiding gaf het al een beetje weg: ook dit deel staat als een huis. Het is een groots verhaal over het redden van een complete wereld, maar zit ook ramvol kleine verhalen over hoe dat grote verhaal de inwoners in hun dagelijkse leven raakt. Clair Obscur: Expedition 33 is niet bang om zware onderwerpen te behandelen, en doet dat met grote klasse.

Grayson Hunt staat zelden stil. En wanneer dat wel gebeurt, dan wordt het allemaal wat ongemakkelijk

Een thema als rouw, angst, suïcide, hoop of liefde is ontzettend moeilijk neer te zetten omdat het zo divers is. Iedereen rouwt anders, iedereen ervaart angst verschillend, voor de een is liefde de basis van diens bestaan en voor de ander een onbekend fenomeen. Clair Obscur: Expedition 33 weet al die thema's te verwerken in diens wereld, en met zo'n kennis en kunde die je niet veel ziet in games of welke vorm van media dan ook.

Wanneer er aan het einde van de eerste act een dramatische gebeurtenis plaatsvindt, zie je hoe dit de teamleden van je expeditie verscheurt. Niet alleen als groep, maar ook op individueel niveau. De een is bijna letterlijk kapot: verslagen, stil en gebroken. Een ander wil liever snel door. Geen gezeur: we moeten verder. Een derde focust zich op de groep en probeert iedereen te helpen, zo goed en zo kwaad als dat gaat.

Wat nu zo bijzonder is, is dat al die reacties oprecht aanvoelen. Je gelooft wat ze zeggen. Je snapt waarom persoon A naar links wil, en persoon B juist naar rechts. Je begrijpt waarom die derde nu juist voor herstel gaat. Dat komt omdat de game je steeds wat meer info voert over wie deze personen zijn, hoe ze denken, wat ze willen en hoe ze zijn geworden wie ze zijn.

Die kleine verhalen over hun verleden, hun wensen en hun verlangens zijn prachtig. Niet omdat ze super gepolijst zijn, maar omdat ze dat juist niet zijn. Dit zijn geen perfecte mensen. Ze hebben naast bijzondere en mooie eigenschappen ook de nodige gebreken, ze hebben trauma's en schuldgevoelens. In onze kunstmatige wereld waarin iedereen perfect moet zijn, is het heerlijk verfrissend om in een game meer echt aanvoelende mensen te ervaren.

Wanneer je de game doorloopt heb je naar verloop van tijd echt het gevoel je teamleden te kennen. Dan wil je wel eens een borreltje doen met Verso, op onderzoek willen gaan met Lune, dolgraag Gustav zijn leerlingen eens zien, praten over de liefde met Sciel, een lekker potje sparren met Monoco, of een concert bijwonen met Maelle. En datzelfde geldt ook voor de grote schurken en andere personages in de game. Allemaal zijn ze verzonnen personages in een computerspel, maar ze voelen meer echt aan dan menig praatpop op tv of internet.

En dan... Act III

Tot zover de liefdesbrief. Clair Obscur: Expedition 33 bevat namelijk een hele rare keuze die je speelplezier echt volledig naar de knoppen kan helpen. De game bestaat uit twee grote delen die je zo'n twintig tot vijfentwintig uur kosten: Act I en II. Na Act II lijkt het verhaal min of meer afgewikkeld. Toch verschijnt daar dan ineens in beeld: Act III.

Tof, want langer toeven in deze wereld is een heerlijk vooruitzicht. Maar dat werkt helaas niet zo. Tijdens de eerste en tweede akte kom je al heel veel locaties tegen waar je beter niet naartoe kan gaan omdat de vijanden daar je alleen al met een vuile blik over de kling kunnen jagen. In Act III krijg je de mogelijkheid om de gehele kaart, die best groot is, vrije te doorkruisen om je voor te bereiden op het aller- allerlaatste gevecht.

Het punt is: alles in Act III is zo bizar moeilijk, dat het oprecht niet leuk is. Clair Obscur: Expedition 33 is geen gemakkelijke game, en je moet echt wel even goed nadenken tijdens gevechten, wil je ze ook daadwerkelijk overleven. Maar de content van Act III is zo bizar moeilijk, dat het niet te doen is. Ook de wereld geeft niet aan waar je wel of niet vijanden van je eigen niveau kunt vinden. Het is oprecht een enorme misser: je loopt rond op zoek naar een uitdaging om sterker te worden, maar de vijanden maken je zo snel af dat de moed je al snel in de schoenen zakt. Misschien is het er wel, maar ik ben zo vaak zo kansloos afgemaakt, dan ik de zoektocht heb opgegeven.

Wat dit nog net wat extra stom maakt, is dat Act III het moment is waar je de missies voor de expeditieleden kunt doen. Maar die zijn dus zo moeilijk, dat het niet motiveert om dit ook daadwerkelijk uit te voeren. Maar het aller-, aller stomst is nog wel dat al die kneitermoeilijke content niet eens nodig is! Wanneer je van Act II direct naar de locatie van het allerlaatste gevecht gaat, is de kans groot dat je dit prima kunt halen... Waarom leek het Sandfall dan een goed idee om al die content daartussen zo idioot moeilijk maken? Om de missies voor de expeditieleden nagenoeg onuitvoerbaar te maken, terwijl ik al die personages die me zo aan het hart gaan, zo graag wil helpen?

Tot slot: het einde

Gelukkig eindigt het niet met een zure noot. Dat eindgevecht is geweldig, en de conclusie is een perfecte samenkomst van alles wat Clair Obscur: Expedition 33 zo goed maakt. De muziek, de sfeer, de gevechten, de personages, en al die heerlijke en bijzondere verhalen. Het einde is hartverscheurend op de best mogelijke manier en niet alleen waanzinnig tof einde voor een game, maar bevat ook goede levenslessen die bij menig speler in het hoofd zullen blijven hangen.

Clair Obscur: Expedition 33 is een meesterwerk. Een absoluut kunstwerk van grote klasse dat je zelden meemaakt. De schoonheid is aanwezig in zoveel onderdelen. De muziek, de sfeer, de personages, de stemacteurs, de creativiteit, het verhaal: al deze onderdelen zijn op zichzelf al zo bijzonder en uniek, maar wanneer ze samenkomen stuwen ze elkaar tot zo'n grote hoogte dat zelfs de grote schurk uit de game ze niet zou kunnen uitwissen.

• Dungeons Of Hinterberg
• Sable

Over deze site        Site map        Contact