Publicatie: 6 september 2024

Een horror verhaal hoeft niet moeilijk te zijn. Zet een doorgesnoven gek met een mes in willekeurige setting, en voila: horror. Geloofwaardige horror, daarentegen, is veel moeilijker: niet alleen moet dat wat angst aanjaagt kloppen en 'echt' voelen, het moet ook een beetje logisch zijn begonnen. Horror wordt eng wanneer je geeft om degenen die de verschrikkingen ondergaan, wanneer ze zo goed lijken te handelen en toch de klos zijn, wanneer je met tegenzin in hun schoenen zou staan omdat het gevaar zo onvermijdelijk en onoverkomelijk lijkt. Still Wakes The Deep is een perfect voorbeeld van geloofwaardige horror. Ontwikkelaar The Chinese Room is goed bekend met beklemmende, en veelal angstaanjagende, verhalen. En met deze game hebben ze wederom een prachtig verhaal neergezet, in een hele gave setting, en met genoeg gameplay waardoor de game niet zomaar kan worden weggezet als simpleweg een enge walking simulator.

Cameron "Caz" McLeary, het personage waarmee je speelt, is niet volledig vrijwillig terechtgekomen op het Schotse olieplatform Beira D. Doordat hij in contact kwam met de politie, vluchtte hij min of meer naar zijn rol als electiciën op het boorplatform. Hij moet zijn familie achterlaten, en dat valt hem zwaar. Hij is blij dat hij met hulp van zijn vriend Roy het baantje heeft bemachtigd, ondanks dat hij helemaal niks weet van olieplatformen, maar liever was hij thuis geweest bij zijn vrouw en kinderen om kerst te vieren. Het is namelijk kerst, de kerst van 1975.

Al in de proloog van de game, merk je dat het clubje mensen dat werkzaam is op het platform een hecht team vormen. Ze grappen familiair met elkaar en zeuren als één man op het management. Dat management wil graag even kort spreken met Caz, en McLeary voelt direct nattigheid. De politie heeft zijn manager ingeseind, en Caz moet ophoepelen. Of hoe je dat ook zegt met een zwaar Schots accent: alle personages hebben fenomenale voice-overs met een heerlijk klinkend zwaar Schots accent en bijbehorend taalgebruik.

Nog voordat Caz kan vertrekken, gaat het mis. De boor is op iets vreemds gestuit en het hele platform schud wild heen en weer als gevolg. Dat is het vertrekpunt van de game. De komende vijf à zes uur zul je Caz door steeds meer bizarre en angstaanjagende situaties moeten loodsen, om de hele situatie te proberen te overleven.

Wee lil' man

The Chinese Room heeft voor Still Wakes The Deep een aantal hele puike games gemaakt, vooral in het atmosferische genre, zoals Dear Esther en Everybody's Gone to the Rapture. Hoewel deze game meer dan eens een 'walking simulator' wordt genoemd, is het dat niet. Er zit veel meer gameplay in Still Wakes The Deep dan enkel wandelen. Er moet goed genavigeerd worden in de omgevingen, vijanden vermeden worden, veelal simpele puzzeltjes worden opgelost, en een flinke pot worden gezwommen.

Het is niet de meest uitdagende gameplay die je ooit zult tegenkomen, en dat hoeft ook niet. Het is duidelijk dat het verhaal hier de hoofdrol speelt en het meeste van je aandacht zal vergen. Ook vechten is niet mogelijk in de game. Caz is dan wel door zijn vuisten in de problemen gekomen met de politie, een vechtersbaas is hij niet. Zodra vijanden op het toneel verschijnen is het aan jou om ze vooral te ontlopen: een confrontatie kent vrijwel altijd een dodelijk afloop.

Lekker (goor) sfeertje

Het laat zich raden, maar hetgeen de boor op is gestuit is niet helemaal pluis. Al snel schieten er vreemd gekleurde draden door het platform, die ook een effect hebben op de medewerkers. Wat zo bijzonder is, is dat dit geheel zo organisch aanvoelt. Het is niet een samengeraapt boeltje verhaal elementen, maar een zorgvuldig opgebouw geheel. Dat die boor stuk gaat, was te verwachten uit eerdere informatie. Dat Caz na zijn ontslag niet meteen weg van het platform kan, is ook perfect uit te leggen. Eveneens het feit dat hulp niet direct beschikbaar is. Vrijwel alle onderdelen waar je een gemiddeld horror verhaal op kunt lekprikken, zitten hier stevig in elkaar en weerstaan een kritische blik. Dat maakt dat je het verhaal zo veel beter waardeert dan menig ander.

Wat daar ook aan bijdraagt is de gehele groep aan personages. Dit is niet een iedereen-is-dood-jij-moet-het-oplossen-verhaal. Nee, verre van. Veel collega's van Caz zijn gesneuveld, sommigen zijn vermist, maar veel leven nog. Allemaal zoeken ze een uitweg. En omdat het een hecht team is, werkt iedereen samen. Dit avontuur kan Caz in zijn eentje niet overleven, en dat maakt dat je direct een connectie voelt met je collega's: je hebt ze nodig, maar je wilt ze ook echt helpen. De manier waarop ze doodsbang, nerveus en emotioneel met elkaar spreken is bijzonder geloofwaardig. Zelfs op de, soms letterlijk, meest duistere momenten nemen ze elkaar in de zeik, of zitten ze grappend op elkaar te zeuren, als een soort overlevingsmechanisme. Stuk voor stuk zijn de personages interessant, hoe klein hun rol ook soms is.

Plakkerig

Uiteraard is het door de boor naar boven gehaalde kwaad niet alleen lastig voor de werking van boorplatform. Sommige collega's zijn totaal veranderd in bijzonder gore monsters. Monsters in games lijken vaak vrij sterk op elkaar, maar hier zijn het echt unieke, en vooral smerige, wezens. Wat de monsters ook zo goed maakt, is dat ze een soort verdraaide versie zijn van wie ze waren. Ze krijsen en kreunen nog kreten die ze voorheen tijdens hun werkzaamheden riepen, of smeken om genade en hulp. Net als de bemanning dragen de monsters echt bij aan de sfeer en voelen ze, in al hun monsterlijkheid, toch heel echt aan. Ook de bemanning heeft moeite met hun aanwezigheid om die reden. Zijn ze misschien nog te redden?

Je ziet ze ook best vaak, ook al zijn de omgevingen van de game best donker. Ondanks die soms totale duisternis, is er genoeg moois om naar te kijken. De wereld van Still Wakes The Deep is industrieel, doorleeft, soms ietwat te groezelig, maar vooral heel sfeervol. Technisch steekt het ook prima in elkaar, er zijn niet of nauwelijks bugs te vinden, en al helemaal niks dat jou als speler of de sfeer in de weg zit: de game speelt bijzonder stabiel. Er is een optie om te wisselen tussen twee modi voor het beeld, maar veel verschil zit daar niet tussen. De 'Performance mode' biedt meer dan prima beelden met een rotsvaste framerate.

Een beetje in het midden

Still Wakes The Deep is geen actie game, en ook survival horror is wel wat te veel van het goede. Zoals gezegd is de game geen simpele walking sim. Maar als de game op een lijn tussen survival horror en walking sim moet worden geplaatst, dan zit het wel dichter bij die tweede. Ergens is dat erg prettig: er is veel meer te doen dan enkel rond wandelen, maar je hebt wel heel veel tijd om je op dat wandelen te storten: om de omgevingen goed te bekijken, om alles te lezen, zien en horen wat er om je heen gebeurt, terwijl je monsters ontwijkt en opdrachten uitvoert.

Dat die opdrachten niet zo moeilijk of complex zijn, is daarin niet erg: doordat het meeste wat je moet doen in één keer wel goed gaat, blijf je constant ongededompeld in de wereld van de game. Niets breekt de immersie van een horror verhaal zo snel af, als een stukje keer op keer op keer op keer over moeten doen, waarbij de ongemakkelijke beklemmendheid van een situatie wordt vervangen door frustratie.

Interessant begin, spannend midden, perfect einde

Ze krijsen en kreunen nog kreten die ze voorheen tijdens hun werkzaamheden riepen, of smeken om genade en hulp. Net als de bemanning, dragen de monsters echt bij aan de sfeer en voelen ze, in al hun monsterlijkheid, toch heel echt aan.

Als er iets frustrerend is, dan is het wel een matig einde. Zoveel films, boeken en games hebben een goed idee waar ze een een flitsende start mee maken, maar hoe langer het duurt, hoe meer gaten er in het verhaal vallen. Dan blijkt dat toffe concept toch erg lastig om geloofwaardig toe te passen op de wereld, blijken personages vooral heel dom met hun problemen om te gaan, en zitten er simpelweg fouten in de logica.

Still Wakes The Deep doet nu juist dat einde heel goed. Het is misschien niet echt een verrassing voor wie bekend is met de verhalende vermogens van Ontwikkelaar The Chines Room, maar ze hebben hier een continu sterk verhaal neergezet. Uiteraard is er een begin en een einde, maar het vloeit allemaal zo soepel in elkaar over dat het moeilik is om te bepalen waar het midden is. Thema's die spelen in de eerste vijf minuten, zijn in de laatste vijf net zo belangrijk. Er worden geen personages snel weggegooid als ze geen functie meer hebben, er is geen plotarmor en niets komt uit de lucht vallen.

Behalve het kwaad in de game: de opgeboorde rotzooi die voor zoveel problemen en chaos zorgt. Ineens is het daar, en gooit vervoglens alles overhoop. Het is een scherp contrast met de rest van de wereld die zo goed verklaard en verduidelijkt wordt. En juist daarom werkt het zo goed: het kwaad dat het boorplatform treft is als een natuurkracht in de game. Ineens is het er, allesoverheersend, en het is niet meer weg te denken. Het kwaad zelf wordt ook niet echt onderzocht, de bemanning is veel te druk bezig met gezamenlijk overleven, om daarnaast de vijand te bestuderen. Bovendien is dat nou ook niet bepaald de expertise van de ruwe olieborende bemanning.

Niet te missen

Uiteindelijk komt er natuurlijk een einde aan het verhaal, en dat einde is geweldig. De thema's waarmee het speelt, de personages die alles mogelijk maken, alles komt samen in een prachtige conclusie. Het is een einde dat je alles biedt wat nodig is in een horror: het respecteert de vijand, de personages en de wereld.

Still Wakes The Deep is een game om heerlijk van te gruwelen, een traantje bij weg te pinken, en nog lang over na te denken. Het is een heerlijke game die niet te veel tijd kost, maar je wel heel veel te bieden heeft. Niet te missen als je bekend bent met het eerdere werk van The Chinese Room, houdt van horror, of je wel te porren bent voor een echt goed verhaal, van A tot Z.

Over deze site        Site map        Contact